“Câu chuyện tháng Giêng” – Một họa cảm khác của Vũ Đình Tuấn


Bóng hạc, 20x30cm (ghép từ 4 tấm giấy khổ 10x15cm), 2018
Bóng hạc, 20x30cm (ghép từ 4 tấm giấy khổ 10x15cm), 2018

Sau hai triển lãm cá nhân liên tiếp về tranh lụa (“Im lặng cho hoa nở”- 2018 và “Mùa ở lại”- 2019), tuần qua họa sĩ Vũ Đình Tuấn đã ra mắt triển lãm cá nhân lần thứ 7 các tác phẩm minh họa và tranh nhỏ của anh. Một triển lãm nhỏ nhưng “có võ” và xem được lâu, đọng lại nhiều dư vị cảm xúc ở người xem.

Hơn 130 tác phẩm kích thước nhỏ (nhỏ nhất 10x15cm, lớn nhất 30x30cm) vẽ trên giấy, trong đó khoảng 60% là tranh minh họa được Vũ Đình Tuấn lần đầu bày chung. Triển lãm không phải là toàn bộ gia tài tranh nhỏ của họa sĩ nhưng người xem có thể hình dung một chặng đường minh họa, sáng tác tác phẩm dạng này của anh. Trải qua 7 năm, từ 2013 đến 2020, là cộng tác viên thường xuyên vẽ minh họa cho các báo và tạp chí như Nhân Dân, Văn nghệ, Văn nghệ Quân đội, Heritage, “Câu chuyện tháng Giêng” không mang ý nghĩa tổng kết mà như Vũ Đình Tuấn tự nhận: Nó gợi mở sáng tạo cho triển lãm tiếp theo.

Cô ấy, 18x26cm, 2016.

Nhắc đến Vũ Đình Tuấn, lâu nay người yêu nghệ thuật thường nghĩ ngay đến một “thương hiệu” tranh lụa, tranh khắc gỗ độc đáo, có bản sắc riêng. Đó là điều mà không phải bất cứ họa sĩ nào cũng làm được, nhất là mảng tranh lụa - vốn khắt khe và kén chọn người vẽ. Nhưng “được” gắn với một dấu ấn, cũng có nghĩa là “bị” đóng khung ở một điểm nhìn, và theo thời gian, người xem khó còn cảm giác như lúc ban đầu thưởng lãm.

Nghệ thuật, bản chất là sáng tạo và luôn luôn đòi hỏi sự tươi mới. Nhu cầu sáng tạo, làm mới nghệ thuật là nhu cầu thường trực, trước tiên đối với mọi nghệ sĩ trên con đường dài họ theo đuổi. Song làm và làm được đến đâu lại là câu chuyện của mỗi cá nhân.

Câu chuyện tháng Giêng”, có thể nói, đã làm được việc là tạo ra một hình ảnh Vũ Đình Tuấn mới hơn, khác hơn trong hội họa của anh. Khác với những bức tranh lụa khổ lớn anh từng vẽ - chắt lọc về chi tiết, vô cùng cẩn thận, tỉ mỉ; thì những bức tranh giấy khổ nhỏ các yếu tố này có phần giảm đi, thêm vào đó tranh nhiều chi tiết hơn, vẽ tự do, bay bổng hơn.

Hoàng hậu 2, 18x18cm, 2015

Nói như chị Dương Thu Hằng - chủ nhân Hanoi Studio Gallery, tranh lụa của Vũ Đình Tuấn là một sự thách đố, thể hiện cái ngông của người họa sĩ; còn tranh nhỏ lại phóng khoáng bởi vì nó không có một chủ đề cố định cho toàn bộ, cũng không nhằm mục đích cho một sự tập hợp nào. Sự cẩn trọng, chi tiết, cầu toàn trong tranh lụa và chất phiêu, sự thoải mái, tươi tắn ở tranh nhỏ dường như là những mặt đối nghịch thú vị trong người nghệ sĩ.

Mặc dù là tranh minh họa cho truyện ngắn - tức là một phần ý tưởng được nảy sinh từ tình tiết văn học nhưng khi đặt riêng ra khỏi trang báo thì những minh họa của Vũ Đình Tuấn vẫn giữ được tính độc lập. Theo họa sĩ, minh họa ở đây không có tính chất kể hoặc hiểu theo nghĩa minh họa truyện tranh, mà giống như một sự khởi nguồn, họa sĩ dựa vào ý cốt lõi của tác phẩm văn học để kết nối cảm xúc, thể hiện ngôn ngữ tạo hình hội họa theo cách riêng.